گذراند . 23 گروهى از طوايف ديلمى در گرگان فعلى بويژه در مناطق كوهستانى كتول ( دهنه محمدآباد ) كه سنگ مزارهائى با همين فاميل هم دارند ، به احتمال زياد احفاد و بازماندگان همين گروه بودند كه در همان زمان به ارتفاعات كوهستانى پناه برده بودند . علت كشتار ديلميان بخاطر آن بود كه آن‌ها اكثرا جنگجويان بىباكى بودند و از گرگان تا نيشابور را كه يكى از راه‌هاى عمومى تجارى به خراسان محسوب مىشد ناامن كرده بودند و احتمالا به غارت كاروان‌هاى بزرگ دست مىيازيدند . به همين دليل هم حسن بن زيد دستور داد دست و پاى 1000 ديلمى را بريدند . پس از حسن برادرش محمد بن زيد ( 270 - 287 ه . ق ) به قدرت رسيد . وى مدت‌ها در استراباد و گرگان با سرداران طاهريان ، صفاريان و سامانيان درگير جنگ و ستيز بود . 24 در مروج الذهب در اين‌باره آمده : « از سال 287 محمد بن زيد با سپاه ديلم ، طبرستان و گرگان به جنگ سپاه سياه‌پوشان اسماعيل سامانى كه سردارشان محمد بن هارون بود آمد . . . اما پسران و كسان محمد بن زيد اسير و خود وى هم زخم زيادى برداشت و چند روز بعد هم بمرد و بر دروازه گرگان به خاكش سپردند و تا حالا ( حدود 330 ه . ق ) قبر او آنجا محترم است » . 25 ابن اسفنديار درباره اين جنگ مىنويسد : « . . . اين حرب در جمعه شوال 287 ه درگرفت و لشكر 20000 نفره محمد بن زيد منهزم و سر او را بريده به بخارا فرستادند ، تن او را هم در محلى بنام گور داعى مجاور قبر محمد ديباج دفن كردند » . 26 پس از وى حسن بن على الاطروش ملقب به ناصر كبير ( 301 - 304 ه . ق ) جانشينش گرديد . وى هم چند سالى در گرگان و استراباد با سپاه سامانيان به نبرد برخاست تا سرانجام با احمد بن اسماعيل صلح نمود و گرگان و طبرستان رسما به او واگذار گرديد . بلافاصله وى نيز حسن بن قاسم را بر حكومت گرگان گماشت . 27 چندى بعد حسن بن على دست از حكومت كردن كشيد و همين حسن بن قاسم را كه از سادات حسينى بود حاكم كل مناطق تحت سيطره علويان يعنى طبرستان ، گرگان و بخش كوچكى از ديلمان نمود . به نوشته ابن اسفنديار : « حسن بن قاسم داعى صغير جنگ‌ها با ناصران ( سيد ابو الحسين و ابو القاسم جعفر پسران ناصر كبير ) نمود و يك‌بار در استراباد و بار ديگر هم در گرگان در گور داعى محمد بن زيد مستقر شد » . 28 حسن بن قاسم هم در سال آخر حكومتش با سپاه سامانيان درگير جنگ شد و عاقبت هم به سال 316 ه بدست عوامل اسفار بقتل رسيد . پس از وى حكومت علويان رو به ضعف نهاد و چند نفر با عنوان « حكومت ناصران » دست‌نشانده آل بويه و آل زيار باقى ماندند .